วิธีแก้ลูกสุนัขชอบกัด เข้าใจธรรมชาติ แล้วแก้ที่ต้นเหตุ

เชื่อว่าใครที่เคยเลี้ยงลูกหมา ต้องเคยเจอกับการโดนน้องแทะมือ แทะเท้า หรือไปไล่แทะขาเฟอร์นิเจอร์กันมาแล้วทั้งนั้น

ข่าวดีคือ อาการลูกหมาชอบกัดเป็นเรื่องปกติของพัฒนาการ ไม่ใช่ความก้าวร้าว และแก้ได้ ถ้าเราเข้าใจว่าทำไมน้องถึงกัด แล้วแก้ให้ตรงจุด

วันนี้เราจะมาดูกันทั้ง 3 เรื่อง คือธรรมชาติของการกัด วิธีแก้ และวิธีป้องกัน พร้อมเล่าประสบการณ์จริงจากการเลี้ยงมอมแมมด้วย

ทำไมลูกหมาถึงชอบกัด

การกัดและการแทะเป็นพฤติกรรมปกติของลูกหมาทุกตัว ไม่ได้แปลว่าน้องดุหรือก้าวร้าว สาเหตุหลักมีอยู่ไม่กี่อย่าง

อย่างแรกคือการสำรวจโลก ลูกหมาใช้ปากในการเรียนรู้สิ่งรอบตัว เหมือนที่เด็กเล็กชอบเอาของเข้าปาก การแทะจึงเป็นวิธีที่น้องทำความรู้จักกับสิ่งใหม่ ๆ

อย่างที่สองคือการคันเหงือกจากการเปลี่ยนฟัน ลูกหมามีฟันน้ำนม 28 ซี่ และจะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นฟันแท้ 42 ซี่ จนครบเมื่ออายุประมาณ 6 ถึง 7 เดือน ช่วงที่ฟันแท้กำลังขึ้น เหงือกน้องจะระคายและไม่สบายตัว น้องจึงอยากแทะอะไรสักอย่างเพื่อบรรเทาความคัน ช่วงพีคของการกัดมักอยู่ราวอายุ 3 เดือน ตอนที่ฟันแท้เริ่มขึ้น

อย่างที่สามคือการปลดปล่อยพลังและการชวนเล่น ลูกหมามีพลังงานเยอะ และในธรรมชาติน้องจะเล่นกัดกันเองกับพี่น้องในครอก พอมาอยู่บ้านเราตัวเดียว น้องก็หันมาเล่นกัดกับเราแทน

วิธีแก้ หลักคือเปลี่ยนเป้าหมาย ไม่ใช่ห้าม

หัวใจของการแก้ไม่ใช่การหยุดไม่ให้น้องกัด เพราะความอยากกัดเป็นสัญชาตญาณที่ห้ามไม่ได้ แต่คือการเปลี่ยนเป้าหมายของการกัด จากมือเราหรือเฟอร์นิเจอร์ ไปเป็นของที่น้องกัดได้

เตรียมของให้แทะไว้ให้พร้อม หาของเล่นสำหรับแทะที่ปลอดภัยไว้หลาย ๆ แบบ โดยเฉพาะของเล่นสำหรับลูกหมาช่วงเปลี่ยนฟัน ที่ช่วยบรรเทาเหงือกได้ พอน้องเริ่มแทะมือหรือของในบ้าน ให้เปลี่ยนไปให้น้องแทะของเล่นแทน แล้วชมทันทีที่น้องเปลี่ยนมาแทะของที่ถูก

พอน้องกัดแรงเกินไป ให้หยุดเล่นทันที วิธีที่ได้ผลและตรงกับแนวทางของเราคือ พอน้องกัดมือ ให้หยุดเล่นและถอยออกมาเงียบ ๆ สัก 30 ถึง 60 วินาที เพื่อบอกน้องว่าการกัดแรงทำให้เกมจบ ไม่ใช่การกัดทำให้ได้เล่นต่อ พอทำแบบนี้สม่ำเสมอ น้องจะเรียนรู้เองว่าถ้าอยากเล่นต่อ ต้องเบามือ

อย่าลงโทษ อย่าตี อย่าตะโกน ทุกแหล่งข้อมูลตรงกันว่าการลงโทษทางร่างกายหรือการตะโกนใส่ ไม่ช่วยอะไร มีแต่ทำให้น้องกลัว สับสน หรือตื่นเต้นมากขึ้นจนคิดว่าเป็นเกม การผลักน้องออกก็เช่นกัน บางทีน้องตีความว่าเป็นการชวนเล่นต่อ ทางที่ดีคือหยุดนิ่งแล้ว redirect ไปที่ของเล่นแทน

วิธีป้องกัน จัดสภาพแวดล้อมไม่ให้น้องมีโอกาสผิด

จุดนี้คือสิ่งที่เราอยากเน้นเป็นพิเศษ เพราะการป้องกันที่ดีทำให้เราไม่ต้องมาคอยแก้ทีหลัง

ลองนึกภาพว่า ถ้าน้องเบื่อของเล่นที่แทะแก้คันแล้ว แล้วน้องเดินได้ทั่วบ้านอย่างอิสระ สิ่งต่อไปที่น้องจะไปเจอก็คือขาโต๊ะ ขาเก้าอี้ สายไฟ หรือรองเท้าของเรา

ทางแก้คือการจัดพื้นที่ให้น้องอยู่ในบริเวณที่ปลอดภัยและควบคุมได้ในช่วงที่เรายังดูแลไม่ทั่วถึง เก็บของที่ไม่อยากให้น้องแทะให้พ้นมือ และมีของเล่นที่แทะได้อยู่ในพื้นที่นั้นเสมอ

นี่คือหลักการเดียวกับการจัดสภาพแวดล้อมที่เราใช้ในทุกเรื่อง คือออกแบบพื้นที่ให้น้องไม่มีโอกาสไปทำผิดตั้งแต่แรก แทนที่จะปล่อยให้ผิดแล้วค่อยดุ

ประสบการณ์จริงจากมอมแมม

มอมแมมก็เคยเป็นลูกหมา และก็เคยผ่านช่วงคันเหงือกอยากกัดเหมือนน้องทุกตัว

แต่สิ่งที่ช่วยเรามากในช่วงขวบปีแรก คือเราจำกัดพื้นที่ให้น้องอยู่ในคอกเป็นหลัก โดยใช้เกม Safe Houseที่เราสอนให้น้องรู้สึกดีกับการอยู่ในคอก ไม่ใช่การขังที่น่ากลัว แต่เป็นห้องส่วนตัวที่น้องรู้สึกปลอดภัย

พอน้องมีพื้นที่ของตัวเองที่สบายใจ และในนั้นมีของเล่นให้แทะแก้คันพร้อม เวลามอมแมมเบื่อของเล่นที่แทะอยู่ น้องก็ไม่มีโอกาสเดินไปไล่แทะเฟอร์นิเจอร์ในบ้าน เพราะพื้นที่ถูกจัดไว้ให้ตั้งแต่แรก

แต่ต้องบอกตามตรงว่า การจัดพื้นที่อย่างเดียวไม่พอ เราเองก็ต้องขยันเล่นกับน้องด้วย เพราะพลังงานและความอยากเล่นของลูกหมาต้องมีทางออก ถ้าเราเล่นกับน้องให้พอ น้องก็ไม่เหลือพลังงานส่วนเกินไปลงกับการแทะทำลายของ

การจัดสภาพแวดล้อมกับการเล่นกับน้องอย่างสม่ำเสมอ สองอย่างนี้ทำงานร่วมกัน จึงจะได้ผลจริง

เรื่องที่ควรรู้ อาการนี้จะค่อย ๆ หายไปเอง

ข่าวดีสำหรับเจ้าของลูกหมาทุกคนคือ อาการชอบกัดจะค่อย ๆ ลดลงเองเมื่อน้องโตขึ้น

ลูกหมาส่วนใหญ่จะเริ่มเลิกกัดเมื่ออายุประมาณ 6 ถึง 8 เดือน หลังจากฟันแท้ขึ้นครบและน้องเรียนรู้การควบคุมแรงกัดผ่านการฝึกและการเข้าสังคม การ redirect และการให้รางวัลอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้ช่วงนี้ผ่านไปเร็วขึ้น

เพราะฉะนั้นถ้าตอนนี้กำลังเหนื่อยกับลูกหมาที่ชอบกัด ขอให้ใจเย็น มันไม่ใช่เรื่องที่จะอยู่กับเราตลอดไป และทุกครั้งที่เราแก้อย่างถูกวิธี เราก็กำลังสอนให้น้องโตมาเป็นหมาที่รู้จักควบคุมปากของตัวเอง

สรุป

ลูกหมาชอบกัดเป็นเรื่องธรรมชาติ ไม่ใช่ความผิดของน้อง

วิธีแก้ที่ได้ผลไม่ใช่การห้ามหรือลงโทษ แต่คือการเปลี่ยนเป้าหมายให้น้องแทะของที่ถูก หยุดเล่นเมื่อน้องกัดแรง และที่สำคัญที่สุดคือจัดสภาพแวดล้อมให้น้องไม่มีโอกาสไปแทะของผิดตั้งแต่แรก

และอย่าลืมว่า ต่อให้จัดพื้นที่ดีแค่ไหน เราก็ยังต้องขยันเล่นกับน้องด้วย เพราะการเล่นคือทางออกของพลังงานที่ดีที่สุดสำหรับลูกหมา

อ้างอิง

American Kennel Club. Puppy Teething and Nipping: A Survival Guide. akc.org

VCA Animal Hospitals. Teeth, Teething and Chewing in Puppies. vcahospitals.com

ASPCA. Mouthing, Nipping and Biting in Puppies. aspca.org

หมาสนุก · ฝึกหมาสไตล์เล่นไปฝึกไป ไม่ดุ ไม่บังคับ