ฝึกทริกลูกหมาตอนไหนดี? ทำไมบางท่าต้องรอให้น้องโตพอก่อน

มีลูกค้าบางรายอยากให้น้องหมาทำทริกได้หลาย ๆ อย่าง ซึ่งผมบอกได้เลยว่าสอนได้ครับ และผมก็อยากสอนให้น้องทำได้ด้วย

แต่มีสิ่งหนึ่งที่ผมคิดถึงก่อนเสมอ ก่อนจะเริ่มสอนทริกใด ๆ นั่นคือความแข็งแรงและความพร้อมของร่างกายน้อง

โดยเฉพาะเมื่อน้องที่พามาบางตัว อายุยังไม่ถึง 6 เดือนด้วยซ้ำ

ร่างกายลูกหมายังสร้างไม่เสร็จ

สิ่งที่หลายคนไม่รู้คือ ลูกหมาถึงจะดูวิ่งเล่นซนได้เต็มที่ แต่ข้างในร่างกายน้องยังเติบโตไม่เสร็จ

ในกระดูกของลูกหมามีส่วนที่เรียกว่าแผ่นการเจริญเติบโต หรือ growth plate ซึ่งเป็นบริเวณเนื้อเยื่ออ่อนตรงปลายกระดูกที่ทำหน้าที่ให้กระดูกยืดยาวขึ้นเมื่อน้องโต

ช่วงที่น้องยังเป็นลูกหมา แผ่นนี้ยังนุ่มและอ่อนกว่าส่วนอื่น มันจะค่อย ๆ แข็งและปิดตัวลงเมื่อน้องโตขึ้น จนกระดูกเชื่อมกันสนิทและร่างกายพร้อมรับแรงได้เต็มที่

ประเด็นสำคัญคือ ตราบใดที่แผ่นนี้ยังไม่ปิด บริเวณนั้นยังเปราะบางต่อการบาดเจ็บ และการบาดเจ็บที่ growth plate ในวัยนี้ อาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตของน้องในระยะยาวได้

เพราะแบบนี้ ผมถึงขอไม่สอนบางทริกในหมาเด็ก

ทริกบางอย่างดูน่ารักและเจ้าของหลายคนอยากได้ แต่จริง ๆ แล้วมันลงน้ำหนักที่ข้อต่อของน้องเยอะ

ตัวอย่างที่ชัดที่สุดคือ การให้น้องยืนสองขาหลังเพื่อไหว้ ท่าแบบนี้เอาน้ำหนักตัวทั้งหมดไปลงที่ข้อต่อขาหลังและกระดูกสันหลัง ซึ่งสำหรับน้องที่ growth plate ยังไม่ปิด มันคือความเสี่ยงที่ผมไม่อยากให้เกิด

เพราะฉะนั้นถ้าเป็นทริกที่เกี่ยวข้องกับการลงน้ำหนักหนักที่ข้อต่อแบบนี้ ในน้องที่ยังเด็ก บางครั้งผมขอปฏิเสธที่จะสอนให้ก่อนครับ

ไม่ใช่เพราะสอนไม่ได้ แต่เพราะผมเลือกที่จะรอให้น้องโตพอ แล้วค่อยกลับมาสอนให้ในภายหลัง เมื่อร่างกายน้องพร้อมรับได้จริง

การกล้าปฏิเสธในจังหวะที่ถูกต้อง คือส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพน้องในระยะยาว

แล้วน้องหมาโตพอเมื่อไหร่

ตรงนี้ต้องบอกตามตรงว่าไม่มีตัวเลขตายตัวที่ใช้ได้กับน้องทุกตัว

โดยทั่วไปลูกหมาถือว่าโตเต็มวัยราวอายุ 1 ปี แต่ร่างกายบางส่วนโดยเฉพาะกระดูกและข้อต่อ อาจใช้เวลาพัฒนาต่อไปได้ถึงราว 18 ถึง 24 เดือน และพันธุ์ใหญ่มักใช้เวลานานกว่าพันธุ์เล็ก เพราะกระดูกที่ยาวกว่าต้องใช้เวลาเติบโตมากกว่า

เพราะความแตกต่างนี้ เวลาที่ปลอดภัยจริงของน้องแต่ละตัวจึงควรให้สัตวแพทย์เป็นคนประเมิน เพราะขึ้นอยู่กับทั้งสายพันธุ์ ขนาดตัว และพัฒนาการเฉพาะตัวของน้อง

นี่คือเหตุผลที่ผมไม่ฟันธงเป็นตัวเลขให้เจ้าของเอง แต่จะแนะนำให้ปรึกษาสัตวแพทย์ควบคู่ไปด้วยเสมอ

ระหว่างที่รอ เราเตรียมความแข็งแรงให้น้องได้

การขอไม่สอนบางทริกในตอนนี้ ไม่ได้แปลว่าเราไม่ทำอะไรเลย ตรงกันข้าม ช่วงนี้คือเวลาที่ดีที่สุดในการปูพื้นฐานความแข็งแรงให้น้อง เพื่อที่พอน้องโตพอ น้องจะทำทริกที่อยากได้อย่างปลอดภัยและสวยงาม

สิ่งที่ผมมักแนะนำให้เจ้าของเตรียมไว้ก่อน คือกิจกรรมเสริมความแข็งแรงและการทรงตัวแบบที่ไม่ลงน้ำหนักหนักที่ข้อต่อ

สอน paws up เตรียมไว้ คือการให้น้องเอาขาหน้าวางบนพื้นผิวที่สูงขึ้นเล็กน้อย ท่านี้ช่วยให้น้องเรียนรู้การลงน้ำหนักที่ขาหลังและการทรงตัว เป็นการปูพื้นฐานที่ดีสำหรับทริกยืนสองขาในอนาคต โดยที่ยังไม่ต้องลงน้ำหนักเต็มที่

กายบริหารเบา ๆ อย่าง spin คือการให้น้องหมุนตัวเป็นวง ช่วยเสริมความยืดหยุ่นและการทำงานของกล้ามเนื้อลำตัว เป็นการออกกำลังที่สนุกและปลอดภัยสำหรับน้องวัยกำลังโต

กิจกรรมเหล่านี้เป็นแบบ low impact คือไม่กระแทกและไม่ลงน้ำหนักหนักที่ข้อต่อ น้องจึงได้สร้างความแข็งแรงไปเรื่อย ๆ อย่างปลอดภัย และพอถึงวันที่ร่างกายพร้อม น้องก็จะมีพื้นฐานที่ดีรออยู่แล้ว

ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญกับเรา

สำหรับเรา การฝึกหมาไม่ได้จบแค่ทำให้น้องทำท่าได้ตามที่เจ้าของอยากเห็น

แต่คือการทำให้น้องทำได้อย่างมีสุขภาพดีและปลอดภัย ทั้งวันนี้และในระยะยาว

บางครั้งการดูแลน้องที่ดีที่สุด คือการรู้ว่าเมื่อไหร่ควรรอ และกล้าที่จะบอกเจ้าของตามตรงว่าอะไรควรทำตอนนี้ อะไรควรรอก่อน แม้ว่ามันอาจไม่ใช่คำตอบที่เจ้าของอยากได้ยินในทันทีก็ตาม

เพราะเป้าหมายของเราไม่ใช่แค่หมาที่ทำทริกเก่ง แต่คือหมาที่แข็งแรงและอยู่กับเราไปได้นาน ๆ

อ้างอิง

American Kennel Club (Dr. Jerry Klein). Puppy Growth Chart: When Does My Puppy Finish Growing? akc.org

หมาสนุก · ฝึกหมาสไตล์เล่นไปฝึกไป ไม่ดุ ไม่บังคับ