เคยเป็นไหมครับ นั่งอยู่ในรถกันดี ๆ อยู่ ๆ ก็มีกลิ่นลอยมา ทุกคนในรถหันมามองหน้ากัน แล้วถามกันว่า ตดเหรอ พอทุกคนส่ายหน้าปฏิเสธ สายตาทุกคู่ก็หันไปที่เบาะหลังพร้อมกัน
ใช่แล้วครับ ผู้ต้องสงสัยตัวจริงคือน้องหมานั่นเอง
การที่หมาตดเป็นเรื่องธรรมชาติและปกติ ทุกตัวก็ตดได้เหมือนคน แต่ถ้าน้องตดบ่อยผิดปกติหรือเหม็นรุนแรงจนผิดสังเกต นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าระบบย่อยอาหารของน้องกำลังบอกอะไรบางอย่างกับเรา
ทำไมหมาถึงตด
ลมในท้องของน้องมาจากสองทางหลัก คือลมที่กลืนเข้าไป กับแก๊สที่เกิดจากการหมักของอาหารในลำไส้ สาเหตุที่พบบ่อยมีดังนี้
กินเร็วเกินไป น้องที่กินอาหารรวดเร็วมักกลืนอากาศเข้าไปพร้อมอาหารเยอะ ลมส่วนนั้นก็ต้องหาทางออก อันนี้เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด
อาหารที่ย่อยยากหรือไม่เหมาะ อาหารบางอย่างทำให้เกิดแก๊สมากเป็นพิเศษ เช่น นมและผลิตภัณฑ์จากนม (หมาหลายตัวไม่ย่อยแลคโตส) ถั่ว อาหารที่มีไฟเบอร์สูงมาก ของทอด เศษอาหารคน หรืออาหารเกรดต่ำที่ย่อยยาก
เปลี่ยนอาหารกะทันหัน การเปลี่ยนสูตรอาหารเร็วเกินไปทำให้ลำไส้ปรับตัวไม่ทัน เกิดแก๊สได้ง่าย
แพ้หรือไม่ทนอาหารบางชนิด น้องบางตัวมีอาหารที่ร่างกายรับไม่ได้ ทำให้เกิดแก๊สและปัญหาการย่อย
จุลินทรีย์ในลำไส้ไม่สมดุล หรือมีปัญหาระบบย่อย เช่น ลำไส้อักเสบ พยาธิ หรือภาวะการดูดซึมผิดปกติ มักมาพร้อมอาการอื่นด้วย
สายพันธุ์หน้าสั้น อย่างปั๊ก บูลด็อก เฟรนช์บูลด็อก มักกลืนอากาศมากกว่าปกติเพราะโครงสร้างใบหน้า จึงตดบ่อยกว่าสายพันธุ์อื่น
ขาดการออกกำลังกาย การเคลื่อนไหวช่วยให้ระบบย่อยและลำไส้ทำงานดีขึ้น น้องที่นอนเฉย ๆ ทั้งวันจึงมีแก๊สสะสมได้ง่ายกว่า
วิธีลดปัญหาหมาตดเบื้องต้น
ถ้าน้องสุขภาพดีแต่ตดบ่อยจนรบกวนชีวิตในบ้าน ลองปรับตามนี้
ทำให้น้องกินช้าลง ใช้ชามกินช้า หรือให้น้องได้ใช้จมูกและสมองหาอาหารกิน เช่น เล่นดมหาอาหารในพรม แทนการเทใส่ชามให้กินรวดเดียว วิธีนี้ลดการกลืนลมได้ดีและยังสนุกด้วย
แบ่งอาหารเป็นมื้อเล็กลง แทนที่จะให้มื้อใหญ่มื้อเดียว ช่วยให้ลำไส้ทำงานเบาลง
เลี่ยงอาหารที่ทำให้เกิดแก๊ส โดยเฉพาะนม ของทอด และเศษอาหารคน
เปลี่ยนอาหารแบบค่อย ๆ ถ้าจะเปลี่ยนสูตร ให้ค่อย ๆ ผสมของใหม่เพิ่มทีละน้อยตลอดหลายวัน ไม่เปลี่ยนทันที
พาออกกำลังสม่ำเสมอ ช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบย่อย
ถ้าปรับแล้วยังไม่ดีขึ้น การปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องอาหารที่เหมาะกับน้อง หรือการเสริมโพรไบโอติก ก็เป็นทางเลือกที่ดี
เมื่อไหร่ที่การตดไม่ใช่แค่เรื่องขำ ๆ
ส่วนใหญ่การตดเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าเข้าข่ายต่อไปนี้ ควรพาน้องไปพบสัตวแพทย์
- ตดบ่อยขึ้นมากผิดปกติ หรือเหม็นรุนแรงกว่าที่เคย
- มีอาการร่วม เช่น ท้องเสีย อาเจียน น้ำหนักลด เบื่ออาหาร
- ท้องดูอืด บวม หรือแข็ง โดยเฉพาะถ้าน้องดูอึดอัด กระวนกระวาย พยายามอาเจียนแต่ไม่ออก อาการแบบนี้อาจเป็นภาวะกระเพาะบิดขยาย (bloat) ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่อันตรายถึงชีวิต ต้องรีบพาไปหาหมอทันที
การตดที่มาพร้อมสัญญาณผิดปกติเหล่านี้ ไม่ใช่เรื่องล้อเล่น เพราะอาจเป็นอาการของปัญหาระบบย่อยที่ต้องได้รับการดูแล
มุมของครูฝึก
ในฐานะคนที่สนใจทั้งพฤติกรรมและโภชนาการของสุนัข เราอยากบอกว่า เรื่องตดที่ดูเป็นเรื่องขำ ๆ จริง ๆ แล้วสะท้อนสุขภาพระบบย่อยของน้องได้ดีทีเดียว
ถ้าน้องกินอาหารที่เหมาะกับตัวเอง กินในจังหวะที่ดี ไม่รีบ และได้ออกกำลังสม่ำเสมอ ปัญหาตดส่วนใหญ่ก็จะเบาลงเอง โดยไม่ต้องพึ่งอะไรซับซ้อน แค่เข้าใจต้นเหตุแล้วปรับให้ตรงจุด เหมือนที่เราสังเกตน้องเป็นรายตัวในทุกเรื่อง
อ้างอิง
VCA Animal Hospitals เรื่อง Flatulence in Dogs vcahospitals.com
American Kennel Club เรื่องสาเหตุที่สุนัขมีแก๊สในท้องและการดูแล akc.org
PetMD เรื่อง Why Does My Dog Have Gas petmd.com
บทความนี้เป็นข้อมูลเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางการแพทย์ กรุณาปรึกษาสัตวแพทย์เมื่อน้องมีอาการผิดปกติ
หมาสนุก · ฝึกหมาสไตล์เล่นไปฝึกไป ไม่ดุ ไม่บังคับ