ช่วงนี้มีกระแสเรื่องการเตรียมความพร้อม 72 ชั่วโมงแรกหากเกิดภัยพิบัติ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ความช่วยเหลือจากภายนอกอาจยังมาไม่ถึง เราต้องพึ่งตัวเองก่อน และถ้าบ้านไหนมีน้องหมา เขาก็เป็นสมาชิกที่เราต้องเตรียมเผื่อด้วย
สำหรับน้องหมา เมื่อมองเผิน ๆ ดูเหมือนง่าย แค่เตรียมอาหารกับน้ำให้พอ 3 วันก็จบ แต่พอลงรายละเอียดจริง มันยากขึ้นทันทีสำหรับบางบ้าน
ความง่ายที่กลายเป็นเรื่องยาก
ถ้าบ้านที่ให้อาหารเม็ด การเตรียมค่อนข้างตรงไปตรงมา เพราะอาหารเม็ดเก็บได้นาน ไม่ต้องแช่เย็น ตักแบ่งใส่ถุงสำรองไว้ได้เลย
แต่สำหรับบ้านที่ให้อาหารแบบ Home Cook หรือ BARF ซึ่งเป็นอาหารสดที่ต้องแช่เย็นหรือแช่แข็ง และมักปรุงเป็นมื้อ ๆ เรื่องนี้กลายเป็นโจทย์ที่ยากขึ้นมาก เพราะในสถานการณ์ภัยพิบัติจริง เรามักเจอ ไฟดับ ตู้เย็นใช้ไม่ได้ น้ำประปาไม่ไหล หรือต้องอพยพแบบเร่งด่วน อาหารสดที่เตรียมไว้จึงพึ่งไม่ได้เลยในช่วงนั้น
บ้านเราเองก็ให้อาหารแบบ Home Cook เลยคิดเรื่องนี้มาตลอด และอยากแชร์แนวทางที่เราใช้เตรียมตัว
หัวใจคือ มีอาหารสำรองที่เก็บได้นาน และน้องเคยกินมาก่อน
สิ่งสำคัญที่สุดสำหรับบ้าน Home Cook หรือ BARF คือการมี อาหารสำรองที่เก็บได้นานโดยไม่ต้องแช่เย็น ไว้ใช้เฉพาะยามฉุกเฉิน ตัวเลือกที่ดีได้แก่
- อาหารเม็ดคุณภาพดี เก็บได้นาน แบ่งใส่ถุงสุญญากาศหรือกล่องปิดสนิท
- อาหารเปียกแบบกระป๋องหรือเพาช์ ซึ่งเก็บได้นานและมีน้ำในตัวช่วยเรื่องความชุ่มชื้น
- อาหารสดแบบ freeze-dried หรือ air-dried สำหรับบ้านที่อยากคงแนวทางอาหารสดไว้ เพราะเก็บได้นานและแค่เติมน้ำก็พร้อมให้
ข้อสำคัญที่หลายคนไม่รู้คือ ถ้าเลือกได้ ควรเลือกอาหารสำรองที่ระบุว่า ครบถ้วนและสมดุล หรือ complete and balanced ไม่ใช่เนื้อสัตว์ล้วน ยกตัวอย่าง freeze-dried ก็มีทั้งแบบสูตรครบที่รวมกระดูกและเครื่องในไว้ กับแบบเนื้อล้วนที่ให้แค่โปรตีนและพลังงาน เพราะเนื้อสัตว์ล้วนขาดแคลเซียมและสมดุลแร่ธาตุ ถ้าให้ต่อเนื่องนานจะเกิดปัญหาเรื่องกระดูก โดยเฉพาะในลูกสุนัขที่กำลังโต ในภาวะฉุกเฉินระยะสั้นไม่กี่วัน เนื้อล้วนยังพอประคองได้ แต่สูตรที่ครบถ้วนย่อมอุ่นใจกว่า
และขอย้ำไว้อีกข้อ ถ้าในสถานการณ์จริงหาอาหารสูตรครบไม่ได้เลย การให้อาหารหรือขนมสุนัขที่สารอาหารอาจไม่ครบ ก็ยังดีกว่าปล่อยให้น้องอด ขอแค่ให้เขามีแรงประทังผ่านช่วงวิกฤตไปก่อน แล้วค่อยกลับมาให้อาหารที่สมดุลเมื่อสถานการณ์คลี่คลาย เพราะในภาวะฉุกเฉิน การประคองให้ผ่านไปได้สำคัญกว่าความสมบูรณ์แบบ
แต่สิ่งที่คนมักลืมคือ อาหารสำรองนี้น้องต้องเคยกินมาก่อน ไม่ใช่ซื้อเก็บไว้เฉย ๆ แล้วเพิ่งมาให้กินครั้งแรกตอนเกิดเหตุ
เพราะการเปลี่ยนอาหารกะทันหันมักทำให้น้องท้องเสีย และช่วงภัยพิบัติที่น้องเครียดอยู่แล้ว คือเวลาที่แย่ที่สุดที่จะให้เขาท้องเสียเพิ่ม เราจึงควรให้น้องได้ลองกินอาหารสำรองเป็นบางมื้อไว้ล่วงหน้า ให้ร่างกายเขาคุ้นเคย และหมุนเวียนสต็อกไม่ให้หมดอายุ
น้ำสะอาดสำรอง
น้ำสำคัญไม่แพ้อาหาร เตรียมน้ำสะอาดสำรองให้น้องอย่างน้อย 3 วัน โดยทั่วไปสุนัขต้องการน้ำประมาณ 50 ถึง 60 มิลลิลิตรต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน เป็นตัวเลขคร่าว ๆ
บ้านที่ให้ Home Cook ยังควรเผื่อน้ำสำหรับผสมอาหารแห้งหรือ freeze-dried ด้วย เก็บเป็นขวดปิดสนิท และหมุนเวียนเปลี่ยนให้ใหม่เสมอ
ชุดฉุกเฉินอื่น ๆ ที่ควรมี
นอกจากอาหารและน้ำ ควรจัดกระเป๋าฉุกเฉินของน้องไว้ให้พร้อมหยิบ
- ชามอาหารและน้ำแบบพับได้ ที่เปิดกระป๋อง ช้อนตัก ถุงซิป
- ยาประจำตัวของน้อง สำรองเผื่อหลายวัน และสำเนาสมุดวัคซีนหรือประวัติสุขภาพ
- สายจูง ปลอกคอ ป้ายชื่อที่มีเบอร์ติดต่อ และถ้าฝังไมโครชิปไว้ยิ่งอุ่นใจ เผื่อพลัดหลงกัน
- ถุงเก็บอึ ทิชชูเปียก สำหรับดูแลความสะอาด
- รูปถ่ายน้องที่ชัดเจน เผื่อต้องใช้ตามหา
อย่าลืมเรื่องความเครียดของน้อง
ภัยพิบัติไม่ได้กระทบแค่ร่างกาย แต่กระทบจิตใจน้องด้วย ทั้งเสียงดัง ความวุ่นวาย และการต้องย้ายที่ หลายตัวจะเครียดจนเบื่ออาหารหรือตื่นตระหนก
การมีของที่คุ้นเคยติดไปด้วย เช่น ที่นอน ผ้าห่ม หรือกรงที่เราฝึกให้เป็นพื้นที่ปลอดภัย จะช่วยให้น้องรู้สึกมั่นคงขึ้นมากในที่ที่ไม่คุ้น และถ้าน้องเครียดจนไม่ยอมกินอาหาร อาหารเปียกที่กลิ่นแรงหน่อยมักช่วยกระตุ้นให้เขาเริ่มกินได้ง่ายกว่า
มุมของเรา
ในฐานะคนที่สนใจทั้งพฤติกรรมและโภชนาการของสุนัข และให้อาหารน้องแบบ Home Cook เอง เราเข้าใจดีว่าบ้านที่ตั้งใจทำอาหารสดให้น้อง มักไม่อยากให้เขากินอย่างอื่น
แต่ในเรื่องการเตรียมรับภัยพิบัติ การมีแผนสำรองที่พึ่งได้จริงสำคัญกว่าความสมบูรณ์แบบ อาหารสำรองที่เก็บได้นานไม่ได้มาแทนอาหารหลักที่เราตั้งใจทำ มันคือตาข่ายนิรภัยไว้ใช้เฉพาะตอนที่เราทำอาหารปกติให้เขาไม่ได้ และนั่นคือความรับผิดชอบที่เราทำให้น้องได้
สรุป
สำหรับน้องหมา การเตรียมพร้อม 72 ชั่วโมงไม่ได้ยาก ถ้าเป็นบ้านอาหารเม็ด แต่สำหรับบ้าน Home Cook หรือ BARF หัวใจอยู่ที่การมีอาหารสำรองที่เก็บได้นาน ที่น้องเคยกินมาก่อน พร้อมน้ำสะอาดและชุดฉุกเฉินที่จัดไว้ให้พร้อม
เตรียมไว้ตั้งแต่วันที่ยังไม่มีอะไรเกิดขึ้น ดีกว่ามาคิดตอนที่สายไปแล้ว เพราะในวันที่เกิดเหตุจริง น้องมีแค่เราที่เป็นคนเตรียมให้เขา
อ้างอิง
AVMA เรื่อง Pets and Disasters และ Emergency Preparedness avma.org
ASPCA เรื่อง Disaster Preparedness for Pets aspca.org
American Red Cross เรื่อง Pet Disaster Preparedness redcross.org
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อการเตรียมพร้อมเบื้องต้น เรื่องยาและอาหารเฉพาะโรคของน้อง ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อวางแผนสำรองที่เหมาะกับน้องแต่ละตัว
หมาสนุก · ฝึกหมาสไตล์เล่นไปฝึกไป ไม่ดุ ไม่บังคับ