หลายบ้านชอบเข้าไปฟัดน้อง จับหัวขยี้ กอดแน่น ลูบแรง ๆ ด้วยความเอ็นดู แล้วก็เชื่อว่าน้องต้องชอบแน่ ๆ เพราะเขาไม่ได้หนีไปไหน
แต่คำถามที่สำคัญกว่านั้นคือ น้องชอบจริง หรือแค่ทนให้เราทำ
เพราะการที่หมาไม่หนี ไม่ได้แปลว่าเขาสนุกด้วยเสมอไป บางทีเขาแค่ยอม เพราะไม่รู้จะทำยังไง หรือเพราะเราคือคนที่เขารัก เขาเลยอดทนให้
ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญ
การเข้าไปฟัดหรือเล่นแรง ๆ กับน้องไม่ใช่เรื่องผิด ถ้าน้องสนุกด้วยจริง มันคือช่วงเวลาดี ๆ ที่ช่วยกระชับความสัมพันธ์
แต่ถ้าเราเข้าไปฟัดทั้งที่น้องไม่ได้อยากเล่น และทำซ้ำ ๆ บ่อย ๆ โดยไม่รู้ตัว มันค่อย ๆ บั่นทอนความไว้ใจ น้องอาจเริ่มหลบเวลาเราเข้าใกล้ หรือในบางตัวที่ทนมานาน อาจแสดงออกแรงขึ้นจนกลายเป็นปัญหาได้
หัวใจจึงอยู่ที่การอ่านให้ออกว่า ตอนนี้น้องสนุกด้วย หรือกำลังบอกเราว่าพอแล้ว
สัญญาณว่าน้องสนุกด้วยจริง
เวลาน้องชอบและอยากเล่นด้วย ภาษากายของเขาจะดูผ่อนคลายและลื่นไหล เช่น
- ตัวอ่อน ขยับสะบัดไปมา ไม่เกร็ง
- ปากเปิดผ่อนคลาย เหมือนยิ้ม
- กลับเข้ามาหาเราเองเมื่อเราหยุด เอาหัวมาดัน หรือเอาตัวมาซบ
- ชวนเล่นต่อ เช่น โน้มตัวต่ำหมอบขาหน้าแบบชวนเล่น กระดิกทั้งตัว
สัญญาณสำคัญที่สุดคือ เมื่อเราหยุด แล้วเขายังขยับเข้ามาขอต่อ นั่นแปลว่าเขาสนุกด้วยจริง
สัญญาณว่าน้องแค่ทน หรือเริ่มอึดอัด
ในทางกลับกัน ถ้าน้องเริ่มไม่โอเค เขาจะส่งสัญญาณเล็ก ๆ ที่คนมักมองข้าม เช่น
- ตัวแข็งเกร็ง นิ่งค้าง
- เลียปาก หรือเลียจมูกทั้งที่ไม่มีอาหาร
- หาว ทั้งที่ไม่ได้ง่วง
- หันหน้าหนี เบือนหน้าออก
- เห็นตาขาวเป็นเสี้ยวพระจันทร์ (whale eye) เพราะพยายามมองโดยไม่หันหน้า
- หูลู่ไปด้านหลัง หางตก
- ค่อย ๆ ขยับตัวถอยออก หรือพยายามเดินหนี
สัญญาณพวกนี้คือคำพูดของน้องที่บอกว่า เริ่มไม่ไหวแล้วนะ ขอพอก่อน ถ้าเราอ่านออกและหยุด น้องจะเรียนรู้ว่าเราฟังเขา และจะไว้ใจเรามากขึ้น
วิธีทดสอบง่าย ๆ ว่าน้องขอต่อ หรืออยากพอ
มีวิธีเช็กที่ทำได้ทุกคน เรียกว่าการถามความสมัครใจของน้อง ทำแบบนี้
- เข้าไปฟัดหรือลูบสั้น ๆ ประมาณ 3 วินาที
- แล้วหยุด เอามือออก รอดูปฏิกิริยา
- ถ้าน้องขยับเข้ามาหา เอาตัวมาดัน หรือทำท่าขอต่อ แปลว่าเขาโอเค เล่นต่อได้
- ถ้าน้องนิ่งเฉย สะบัดตัว เดินหนี หรือหันไปทำอย่างอื่น แปลว่าพอแล้ว ให้หยุด
แค่หยุดเป็นระยะแล้วถามเขาแบบนี้ เราจะรู้ทันทีว่าน้องอินด้วยหรือแค่ทน และน้องจะรู้สึกว่าตัวเองมีสิทธิ์เลือก ซึ่งเป็นพื้นฐานของความไว้ใจ
ประสบการณ์จากบ้านเรา
ขอเล่าจากบ้านตัวเองให้ฟัง มอมแมมเป็นน้องที่ไม่ชอบให้คนเข้าไปฟัดเลย และรีแอกชันของเขาก็ชัดเจนมาก
ส่วนตัวผมจะไม่เข้าไปฟัดหรือกอดมอมแมม แต่เลือกเล่นกับเขาในแบบที่เขาชอบ และเคารพจังหวะของเขา ส่วนแฟนผม ซึ่งเป็นแม่ของมอมแมม จะชอบเข้าไปกอดไปฟัดด้วยความหมั่นเขี้ยว เอ็นดูจนอดไม่ได้
ผลที่ตามมาน่าสนใจมาก พอถึงเวลาที่มอมแมมอยากเข้าหาใครจริง ๆ เขาจะเดินมาหาผมมากกว่า ทั้งที่แฟนผมก็รักเขาสุดหัวใจไม่แพ้กัน
นี่คือบทเรียนที่ชัดเจนว่า น้องจดจำได้ว่าใครคือคนที่ฟังเขา และใครคือคนที่เขาต้องคอยหลบ ความรักที่เรารู้สึก กับความรักในแบบที่น้องอยากได้รับ บางทีก็ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน
หมาแต่ละตัวไม่เหมือนกัน
ถึงอย่างนั้นก็ต้องย้ำให้ชัดว่า หมาแต่ละตัวมีนิสัยไม่เหมือนกัน บางตัวอาจจะชอบให้กอด ให้ฟัด ให้ลูบแรง ๆ จริง ๆ ก็เป็นได้ ไม่ใช่ว่าหมาทุกตัวจะไม่ชอบ
เพียงแต่จากที่เราเจอมา ส่วนใหญ่มักจะไม่ค่อยชอบเท่าไหร่ หรือชอบแค่ในระดับหนึ่งเท่านั้น เราเลยอยากให้ทุกคนอ่านน้องของตัวเองเป็นหลัก ไม่เหมารวมว่าหมาต้องเป็นแบบนั้นแบบนี้ แม้แต่พันธุ์เดียวกัน นิสัยก็ต่างกันได้
การเคารพขอบเขตของน้อง ไม่ได้ทำให้เราห่างกันนะ ตรงกันข้าม มันทำให้น้องรู้สึกปลอดภัยกับเรา และกล้าเข้ามาหาเราเองมากขึ้น (ความสัมพันธ์ที่ดีคือพื้นฐานของการฝึกทุกอย่าง)
สรุป
ก่อนจะเข้าไปฟัดน้องครั้งต่อไป ลองสังเกตภาษากายของเขาสักนิด แล้วใช้วิธีหยุดเพื่อถามว่าเขาขอต่อหรืออยากพอ
เพราะความรักที่ดีที่สุด ไม่ใช่การกอดให้แน่นที่สุด แต่คือการฟังในสิ่งที่น้องพยายามบอกเรา การเรียนรู้ที่จะอ่านน้องและให้เขาได้เลือกเอง คือหัวใจของการอยู่ด้วยกันอย่างเข้าใจ แบบไม่ดุ ไม่บังคับ
อยากเข้าใจภาษากายน้องมากขึ้น ลองอ่านต่อเรื่องการดูแลร่างกายน้องแบบให้เขายินยอม และภาษากายเวลาหมานอนหงายท้อง
อ้างอิง
ASPCA เรื่อง Canine Body Language aspca.org
VCA Animal Hospitals เรื่อง Understanding Dog Body Language vcahospitals.com
American Kennel Club (AKC) เรื่อง Dog Body Language akc.org
หมาสนุก · ฝึกหมาสไตล์เล่นไปฝึกไป ไม่ดุ ไม่บังคับ